ABŞ-nin Çikaqo şəhərində Xocalı faciəsinə həsr olunmuş beynəlxalq elmi konfrans keçirilib
27 fevral, 2024
ABŞ-nin Çikaqo şəhərində Xocalı faciəsinə həsr olunmuş beynəlxalq elmi konfrans keçirilib
ABŞ-nin İllinois ştatının Çikaqo şəhərində Xocalı soyqırımın 32-ci ilinə həsr olunmuş “Qlobal Dialoq Konfransı: Xocalı Mirasının İzində, Hədəflərə Doğru Körpü Qurmaq” mövzusunda beynəlxalq elmi konfrans keçirilib.

Konfrans İllinois ştatında fəaliyyət göstərən Amerika Orta Qərb Ştatları üzrə Azərbaycan Mərkəzinin (ACMA) təşkilatçılığı ilə Skoki şəhərində yerləşən İllinois Holokost Muzeyində baş tutub.

Azərbaycan Respublikasının Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin dəstəyi ilə keçirilən konfransda Türkiyə Konsulluğunun əməkdaşları, qazax, qırğız, Azərbaycan, Amerika, Pakistan, və türk xalqlarının nümayəndələri, Ukrayna Cəmiyyətinin rəhbəri, tanınmış natiqlər və dövlət xadimləri iştirak edib.

Nigar Çaybasarskinin moderatorluğu ilə baş tutan tədbir Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsinin bir dəqiqəlik sükutla yad edilməsi ilə başlayıb.

Sonra Amerika Orta Qərb ştatları Azərbaycan Mərkəzinin rəhbərləri Fərid Məmmədov və Mehriban Məmmədova tədbiri açıq elan edib. Xocalı faciəsinin Ermənistanın Azərbaycan xalqına qarşı törətdiyi soyqırım olduğunu və Amerika ictimaiyyətinin də bu cinayəti törədən şəxslərin ədalət məhkəməsinə cəlb olunmasına dəstək verməsinin vacibliyi vurğulanıb.

 

 

ABŞ-nin Çikaqo şəhərində Xocalı faciəsinə həsr olunmuş Beynəlxalq Elmi konfrans keçirilib
📌https://t.co/N4XvcLGoRQ#JusticeforKhojaly #Khojaly #KhojalyGenocide #XocalıyaƏdalət pic.twitter.com/5UTSSGxQH0

— Azerbaijani Diaspora (@DiasporaAz) February 27, 2024

 

 

 

Tədbirdə çıxış edən litvalı hərbi jurnalist Riçardas Lapatis Xocalıda şahidi olduğu dəhşətlərdən söz açıb və erməni cinayətkarlarının mənəviyyatsız, insanlığa sığmayan əməllərindən danışıb: “Bir dəfə bir qadın məndən soruşdu ki, oğlum, bilmirəm sən hardansan. Səncə bizim haqqımızda kimsə həqiqəti dünyaya deyəcəkmi? O gündən mənim həyatımda hər şey dəyişdi. Erməni faşizmi Haaqa məhkəməsində cəzalanmasa, ədalət öz yerini tapmayacaq.”

Azərbaycan Respublikasının Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin şöbə müdiri Səlhət Abbasova qeyd edib ki, Azərbaycan xalqı dünyanın hər yerində “Xocalıya Ədalət” şüarı ilə Xocalıda soyqırımı və insanlığa qarşı cinayət törətmiş şəxslərin beynəlxalq məhkəmələrdə cəzalandırılmasını tələb edir: “Azərbaycanın öz torpaqlarını azad etməsi, 15 oktyabr 2023-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin Xocalıda Azərbaycan Bayrağını ucaltması, “Xocalıya Ədalət” təbliğat və təşviqat kampaniyası çərçivəsində keçirilən aksiyalar bundan sonra yeni mərhələyə qədəm qoyacaq, Xocalı faciəsinin qurbanlarının həyatının geri qaytarılması mümkün olmasa da, bu şəhər yenidən azərbaycanlıların nəfəsi ilə isinəcək.”

Azərbaycan Respublikasının Amerika Birləşmiş Ştatlarındakı Səfirliyinin 1-ci katibi Ceyhun Novruzov çıxışında bildirib ki, Xocalı soyqırımı Azərbaycan tarixinin qanlı səhifəsi olsa da, xalqımız və dövlətimiz bu ağır sınaqdan qəhrəmanlıqla çıxıb.

Asiya Tədqiqat Mərkəzinin sədri Harri Lipinski çıxışında Azərbaycanın regionun aparıcı dövləti olduğunu və apardığı uğurlu siyasət nəticəsində bu münaqişədən qalib çıxdığını bildirib.

Tennessi Texnoloji Universitetində siyasi elmlər professoru Maykl Qanter Qarabağ məsələsində Azərbaycanın daim haqlı mövqe nümayiş etdirməsindən danışıb.

Amerikalı muğam ifaçısı Cefri Verbok Azərbaycanın zəngin mədəniyyətə sahib olduğunu vurğulayıb və Xocalı faciəsi haqqında danışıb və dünya birliyini ədalətin bərqərar olmasına dəstək verməyə çağırıb.

Şimali Karolina Universitetinin Sülh və Münaqişə Araşdırmaları Departamentinin dosenti Əli Əsgərov Ermənistanın işğalçılıq siyasətinin bir parçası olan Xocalı soyqırımı haqqında faktları auditoriyanın diqqətinə çatdırıb. O, Ermənistanın Xocalıdan öncə də 400 min azərbaycanlını soyqırıma məruz qoyduğunu qeyd edib və Ermənistandan qovulmuş azərbaycanlıların da öz yurd-yuvalarına qayıdışlarının diqqətə alınmasının vacibliyini vurğulayıb.

Konfransda həmçinin Dr. Kamal Makili- Əliyevin Xocalı soyqırımı ilə bağlı video çıxışı dinlənilib.

Tədbirdə Cefri Verbok kamançada Azərbaycan muğamlarını, gənc musiqiçi Klara Haya Melamed pianoda Azərbaycan bəstəkarlarının lirik əsərlərindən ibarət musiqilər ifa ediblər.

Konfransda ilk dəfə olaraq bu illər ərzində, Xocalı azad olunduqdan sonra gələcəyə inamlı çıxışlar səsləndirilib.

Tədbir çərçivəsində keçirilən sərgidə Xocalı faciəsinin həqiqətlərini əks etdirən fotolarla yanaşı, Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin dəstəyi ilə Kanadada fəaliyyət göstərən “Vətən Azərbaycan İncəsənət və Mədəniyyət Mərkəzi”i tərəfindən hazırlanan “Azərbaycan Tarixi” layihəsi çərçivəsində çəkilən “Xocalı Soyqırımı” filmi və Riçardas Lapaitisin Xocalıda lentə aldığı fotolar nümayiş olunub.

 

FOTO QALEREYA

 

 

 

 

 

 

dostların arasında bunu ilk tövsiyyə edən sən ol

DIGƏR XƏBƏRLƏR

Kaynak:https://diaspor.gov.az/az/news-detail/abs-nin-cikaqo-seherinde-xocali-faciesine-hesr-olunmus-beynelxalq-elmi-konfrans-kecirilib-4294

 

 

Millət vəkili Məşhur Məmmədov, “Ehtiramla yad edirik”, Özel

Məşhur Məmmədov
Milli Məclisin deputatı

1992-ci ilin fevral ayının 25-dən 26-na keçən gecə Azərbaycan tarixinin ən dəhşətli səhifələrindən biri olan Xocalı soyqırımı aktı baş vermişdir. Ermənistan silahlı qüvvələri beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərini kobudcasına pozaraq keçmiş sovet ordusunun Xankəndidə yerləşən 366-cı alayının iştirakı ilə Xocalı şəhərinə hücum etdi və dinc əhaliyə misli görünməmiş qəddarlıqla divan tutdu.

Faciə günü Xocalı şəhərini tərk edən əhali pusquya salındı və Naxçıvanlı, habelə Pircamal kəndləri yaxınlığında erməni hərbi postları tərəfindən ya atəşə tutularaq qətlə yetirildi, ya da əsir götürüldü. Hücum başladıqdan sonra şəhərdə qalan 2500-ə yaxın əhali azərbaycanlıların nəzarətində olan ən yaxın məkana çatmaq məqsədilə şəhəri tərk etməyə cəhd etdilər. Əsasən qadın və uşaqlardan ibarət əhalinin qalan hissəsi dağlarda hərəkət edən zaman donvurma nəticəsində həlak oldular.

Xocalı soyqırımı zamanı 106 qadın, 63 uşaq və 70 yaşlı insan olmaqla 613 nəfər qətlə yetirildi, 1275 sakin girov götürüldü, 150 nəfərin taleyi isə bu günədək naməlum qalıb. Şəhər yerlə-yeksan edildi. Həmin faciəvi gecə zamanı 487 nəfər Xocalı sakini ciddi şəkildə şikəst edildi və onlardan 76 nəfəri uşaqlardan ibarət idi. 8 ailə tamamilə məhv edildi, 25 uşaq hər iki valideynini və 130 uşaq isə bir valideynini itirdi.

Xocalı şəhəri işğalın nəticəsində xarabalığa çevrilib. İşğalın nəticəsində Xocalı şəhərində 105 sosial-məişət obyekti, 3200 fərdi yaşayış binası, 14 məktəb, 21 klub, 29 kitabxana, üç mədəniyyət evi və bir tarix-diyarşünaslıq muzeyi dağıdılıb. Şəhərdə XIV-XV əsrə aid türbələr, günbəzlər, məzarlar yerlə-yeksan olunub, qəbiristanlıq vandallara xas üsullarla dağıdılıb.

XX əsrin faciəsi olan Xocalı soyqırımı işğalçı və cinayətkar erməni siyasətinin nəticəsidir. Azərbaycan xalqının XX əsrdə üzləşdiyi dəhşətli Xocalı faciəsi yalnız Holokost soyqırımı kimi insanlıq tarixinə düşmüş qanlı faciə ilə müqayisə oluna bilər. XX əsrin sonunda baş vermiş bu faciə təkcə Azərbaycan xalqına deyil, bütün insanlığa, bəşəriyyətə qarşı yönəlmiş ən ağır cinayətlərdən biridir.

“Bu soyqırımı, eyni zamanda, bütün bəşəriyyətə qarşı tarixi bir cinayətdir” – deyən Ulu Öndər Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə 1994-cü il fevralın 24-də Milli Məclis “Xocalı soyqırımı günü haqqında” qərar qəbul etdi.

Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsinə ehtiram əlaməti olaraq Ulu Öndər Heydər Əliyevin 25 fevral 1997-ci il tarixli Sərəncamı ilə Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsini yad etmək məqsədi ilə hər il fevral ayının 26-sı saat 17:00-da Azərbaycan Respublikası ərazisində Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsinə ehtiram əlaməti olaraq sükut dəqiqəsi elan edilib.

Xocalı soyqırımının dünya miqyasında tanıdılması istiqamətində aparılan sistemli işin nəticəsidir ki, Xocalı soyqırımı bir çox ölkələrdə qəbul olunan parlament aktlarında tanınmışdır. Bosniya və Herseqovina, Kolumbiya, Çex Respublikası, Honduras, İordaniya, Meksika, Pakistan, Panama, Peru, Sudan, Cibuti, Qvatemala, Paraqvay, Sloveniya, Şotlandiya, İndoneziya və Əfqanıstanın qanunverici orqanları tərəfindən müvafiq parlament qətnamələri qəbul edilmişdir. Xocalı soyqırımı ABŞ-ın 30-dan çox ştatının qanunvericilik qurumları və qubernator proklamasiyaları səviyyəsində tanınıb. 2013-cü ilin fevral ayında Qahirədə keçirilən İƏT İslam Zirvə Konfransının 12-ci sessiyasında qəbul olunan Yekun Kommünikedə üzv dövlətlər Xocalı soyqırımının tanınması istiqamətində zəruri səylər göstərməyə çağırılırlar. Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi 22 aprel 2010-cu il tarixli qərarında Xocalının azərbaycanlılardan ibarət mülki əhalisinin qırılmasını “müharibə cinayətləri və ya insanlığa qarşı cinayətlər kimi qiymətləndirilə bilən xüsusilə ağır əməllər” kimi müəyyən edib.

Xocalı faciəsindən danışarkən Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyevanın “Xocalıya Ədalət” kampaniyasının xidmətlərini də unutmaq olmaz.  “Xocalıya ədalət” beynəlxalq maarifləndirmə kampaniyasına Leyla xanım Əliyevanın təşəbbüsü ilə 2008-ci ildə start verilmişdir. Kampaniya bir çox ölkələrdə səmərəli şəkildə fəaliyyət göstərir. 100 minlərlə şəxs və 115 təşkilat kampaniyanın fəaliyyətini dəstəkləyir. Sosial şəbəkələrdə təşviqat, sərgilər, toplantılar, müsabiqələr, konfranslar, seminarlar və digər tədbirlər kampaniyanın məqsədlərinə çatmaq üçün istifadə olunan səmərəli vasitələri təşkil edir.
Xocalı şəhidlərinin qanı yerdə qalmadı. 2020-ci il Vətən müharibəsində Azərbaycan Ordusu 30 il işğal altında qalan torpaqlarımızı azad etməklə yeni reallıq yaratdı, “dəmir yumruq” qalib gəldi. 44 günlük müharibədə misilsiz igidlik nümunələri göstərən qəhrəman ordumuz Müzəffər Ali Baş Komandanın rəhbərliyi ilə Xocalı faciəsi qurbanlarının da qisasını aldı, şəhidlərimizin qanı yerdə qalmadı. Xocalı soyqırımı qurbanlarını hər birimiz ehtiramla yad edirik.

Ülker Piriyeva – Azerbaycan